Перевод Сурья сиддханты

1.1. [Тому], чья сущность гуны, лишенному гун, чья форма непостижима и непроявлена,
[Тому] Брахману, чье воплощение вмещает всю вселенную, поклон.
acintyāvyaktarūpāya nirguṇāya guṇātmane |
samastajagadādhāramūrtaye brahmaṇe namaḥ || 1.1


1.2. Когда от Сатья-юги осталось мало, [появился] великий асур по имени Майя
Жаждущий испить тайное высшее священное знание, превосходящее [другие знания].
alpāvaśiṣṭe tu kṛte mayo nāma mahāsuraḥ |
rahasyaṁ paramaṁ puṇyaṁ jijñāsur jñānam uttamam || 1.2


1.3. Причина движения светил [описана как] целая вершина части Вед.
Почитание Солнца очень трудное для исполнения и требует усердия.
vedāṅgam agryam akhilaṁ jyotiṣāṁ gatikāraṇam |
ārādhayan vivasvantaṁ tapas tepe suduścaram || 1.3


1.4. Удовлетворенное тем усердием, довольный, тому нацеленному на милость…
Лично Солнце даровал Майе [знание] о движении планет.
toṣitas tapasā tena prītas tasmai varārthine |
grahāṇāṁ caritaṁ prādān mayāya savitā svayam || 1.4


1.5. Твои намерения понятны мне, я удовлетворен усердием.
Я желаю дать [тебе] великое знание временных периодов и о движении планет.
viditas te mayā bhāvas toṣitas tapasā hy aham |
dadyāṁ kālāśrayaṁ jñānaṁ grahāṇāṁ caritaṁ mahat || 1.5


1.6. Нет никого, кто бы выдержал мое сияние, нет [даже] мгновения, чтобы говорить.
Этот человек [являющийся] моей частью расскажет тебе [все] без остатка.
na me tejaḥsahaḥ kaścid ākhyātuṁ nāsti me kṣaṇaḥ |
madaṁśaḥ puruṣo 'yaṁ te niḥśeṣaṁ kathayiṣyati || 1.6


1.7. Сказав это, божество скрылось, оставив часть себя.
Тот человек [по имени] Майя сказал тому почтительно, стоя со сложенными ладонями.
ity uktvāntardadhe devaḥ samādiśyāṁśam ātmanaḥ |
sa pumān mayam āhedaṁ praṇataṁ prāñjalisthitam || 1.7


1.8. Слушай внимательно высшее знание, которое в древности в каждую эпоху само Солнце говорило(передавало) великим мудрецам.
śṛṇuṣvaikamanāḥ pūrvaṁ yad uktaṁ jñānam uttamam |
yuge yuge maharṣīṇāṁ svayam eva vivasvatā || 1.8


1.9. Это именно та наука, которую прежде изрекло Солнце (Бхаскара).
Исключительно сменой эпох здесь [существует] разделение по времени.
śāstram ādyaṁ tad evedaṁ yat pūrvaṁ prāha bhāskaraḥ |
yugānāṁ parivartena kālabhedo 'tra kevalaḥ || 1.9


1.10. [Есть] время, разрушающее миры, иное время само создает [миры].
Говорится, что из-за тонкости или грубости оно [бывает] двух видов — воспринимаемое и невоспринимаемое [человеком].
lokānām antakṛt kālaḥ kālo 'nyaḥ kalanātmakaḥ |
sa dvidhā sthūlasūkṣmatvān mūrtaś cāmūrta ucyate || 1.10


1.11. Воспринимаемое начинается [с единицы измерения] называемой прана, невоспринимаемое начинается [с единицы измерения] называемой атомарная секунда.
prāṇādiḥ kathito mūrtas truṭyādyo 'mūrtasaṁjñakaḥ |
ṣaḍbhiḥ prāṇair vināḍī syāt tatṣaṣṭyā nāḍikā smṛtā || 1.11

Примечание переводчиков:
Прана = одна угловая минута. Для вращения Земли относительно Солнца = 4 секунды.
Атомарная секунда — время за которое луч света проходит расстояние одного атома.


1.12. Также звездные сутки известны как [состоящие из] шестидесяти нади.
Месяц Савана состоит из тридцати [суток] от восхода до восхода Солнца.
nāḍīṣaṣṭyā tu nākṣatram ahorātraṁ prakīrtitam |
tattriṁśatā bhaven māsaḥ sāvano 'rkodayais tathā || 1.12

Примечание переводчиков:
Нади — единица времени, равная 1/60 гражданских (24 минуты) или звездных (24 минуты 4 секунды) суток.


1.13. Подобно солнечному месяцу Лунный месяц [состоит из 30] титхи.
Двенадцатью месяцами составлен солнечный год.
aindavas tithibhis tadvat saṁkrāntyā saura ucyate |
māsair dvādaśabhir varṣaṁ divyaṁ tad aha ucyate || 1.13


1.14. День у божеств, ночь у асуров, они противоположны друг-другу.
Умноженные на шесть [секторов по] шестьдесят [градусов], [они составляют] божественный и асурский год.
surāsurāṇām anyonyam ahorātraṁ viparyayāt |
tatṣaṣṭiḥ ṣaḍguṇā divyaṁ varṣam āsuram eva ca || 1.14


1.15. Двенадцать тысяч тех [солнечных лет] согласуются с четырьмя эпохами.
В пересчете на солнечные года это 432 умноженное на 10 000 (4.320.000).
taddvādaśasahasrāṇi caturyugam udāhṛtam |
sūryābdasaṁkhyayā dvitrisāgarair ayutāhataiḥ || 1.15


1.16. Следует знать четыре эпохи и ее соединения и части соединений.
Начиная с эпохи благости устанавливается порядок качеств четвертей.
saṁdhyāsaṁdhyāṁśasahitaṁ vijñeyaṁ tac caturyugam |
kṛtādīnāṁ vyavastheyaṁ dharmapādavyavasthayā || 1.16


1.17. У эпохи десять частей. [Одна часть] умноженная на 1, 2, 3, 4,
Последовательно, начиная с эпохи благости, шесть частей собственных рассветов и закатов.
yugasya daśamo bhāgaś catustridvyekasaṁguṇaḥ |
kramāt kṛtayugādīnāṁ ṣaṣṭhāṁśaḥ saṁdhyayoḥ svakaḥ || 1.17


1.18. Манвантарой называется [период] в 71 эпоху.
Известно, что в конце Манвантары переход [осуществляется] наводнением [равным] числу лет в эпохе благости.
yugānāṁ saptatiḥ saikā manvantaram ihocyate |
kṛtābdasaṁkhyās tasyānte saṁdhiḥ prokto jalaplavaḥ || 1.18


1.19. В дне Брахмы насчитывается четырнадцать манвантар со своими сумерками.
В начале дня Брахмы наступают пятнадцатые сумерки, имеющие продолжительность золотой эпохи.
sasaṁdhayas te manavaḥ kalpe jñeyāś caturdaśa |
kṛtapramāṇaḥ kalpādau saṁdhiḥ pañcadaśaḥ smṛtaḥ || 1.19


1.20. Таким образом благодаря тысяче эпох совершается трансформация творения.
Кальпа названа днем Брахмы, ему равна ночь [Брахмы].
ittham yugasahasreṇa bhūtasaṁhārakārakaḥ |
kalpo brāhmam ahaḥ proktaṁ śarvarī tasya tāvatī || 1.20


1.21 Его предельный возраст — сто [лет], который состоит из дня и ночи.
У его жизни половина уже пройдена. Начинается эта оставшаяся [часть] дня Брахмы.
paramāyuḥ śataṁ tasya tayāhorātrasaṁkhyayā |
āyuṣo 'rdhamitaṁ tasya śeṣakalpo 'yam ādimaḥ || 1.21

Примечание переводчиков:
Сто лет жизни Брахмы равны обороту на 360град., в которых есть темная и светлая половины.


1.22 И из этой кальпы минуло шесть манвантар вместе с сумерками.
У [седьмого] Ману [называемого] Вайвасвантом пройдено 27 эпох.
kalpād asmāc ca manavaḥ ṣaḍ vyatītāḥ sasaṁdhayaḥ |
vaivasvatasya ca manor yugānāṁ trighano gataḥ || 1.22

Примечание переводчиков:
ghana — третья степень (куб) числа.
Большой год состоит из 14 сидерических месяцев по 27,3 дня. Всего 382 дня. Первая и последняя мандалы Ригведы состоят из 191 гимна, что в сумме равно 382.


1.23. Из двадцать восьмой эпохи прошла эта эпоха благости.
Итак подсчитав время, число следует сложить вместе.
aṣṭāviṁśād yugād asmād yātam etat kṛtaṁ yugam |
ataḥ kālaṁ prasaṁkhyāya saṁkhyām ekatra piṇḍayet || 1.23


1.24. Начиная с планет, созвездий, божеств и демонов, у этого творящего [создано] подвижное и неподвижное.
474 умноженные на 100 небесных лет прошло у Создателя.
graharkṣadevadaityādi sṛjato 'sya carācaram |
kṛtādrivedā divyābdāḥ śataghnā vedhaso gatāḥ || 1.24

Примечание переводчиков:
kṛta — 4 эпохи
adri — 7 вершин
vedā — 4 Веды


1.25. Планеты постоянно движутся позади и обгоняются более быстрыми накшатрами, которые равномерно следуют своему пути.
paścād vrajanto 'tijavān nakṣatraiḥ satataṁ grahāḥ |
jīyamānās tu lambante tulyam eva svamārgagāḥ || 1.25


1.26. Поэтому их движение на восток ежедневно смещается на градус.
[Cкорость] движения планет отличается и зависит от размера орбиты.
prāggatitvam atas teṣāṁ bhagaṇaiḥ pratyahaṁ gatiḥ |
pariṇāhavaśād bhinnā tadvaśād bhāni bhuñjate || 1.26


1.27. Те [есть] быстро движущиеся благодаря малым периодам [обращения и] медленно движущиеся.
Также известно, что их полный оборот завершается в накшатре Ревати.
śīghragas tāny athālpena kālena mahatālpagaḥ |
teṣāṁ tu parivartena pauṣṇānte bhagaṇaḥ smṛtaḥ || 1.27

Примечание переводчиков:
Планеты с орбитой меньше земной — Меркурий (Буддха) и Венера (Шукра) движутся вокруг Солнца быстрее Земли. Планеты с большим радиусом — Марс (Мангала), Юпитер (Брихаспати), Сатурн (Шанайхчара).
Быстрые планеты проходят знаки зодиака быстро, а медленные — медленно. Луна — самый быстрый объект, Солнце проходит Зодиак ровно за 1 год.
Средняя скорость движения планет по своим орбитам км/с:
  • Меркурий ~ 47.9
  • Венера ~ 35.0

  • Земля ~ 29.8
  • Марс ~ 24.1
  • Юпитер ~ 13.1
  • Сатурн ~ 9.7
  • Минимальная, средняя и максимальная скорость Луны — 0,970, 1,022, 1082 км/с.


1.28. Градусом называется [состоящее] из шестидесяти угловых минут, которые состоят из шестидесяти угловых секунд.
Зодиакальный круг [включает] двенадцать знаков, состоящих из тридцати градусов.
vikalānāṁ kalā ṣaṣṭyā tatṣaṣṭyā bhāga ucyate |
tattriṁśatā bhaved rāśir bhagaṇo dvādaśaiva te || 1.28

Примечание переводчиков:
Совокупность звезд в каждом знаке зодиака маркируется некоторым именем. Согласно древним традициям, это имя дается в честь животного или мифологического персонажа. Зодиак в переводе с древнегреческого означает «круг животных».


1.29. 4.320.000 [используются при вычислении] движения на восток по зодиаку в эпохе Солнца, Меркурия и Венеры, а также соединений Марса, Сатурна и Юпитера.
yuge sūryajñaśukrāṇām khacatuṣkaradārṇavāḥ |
kujārkiguruśīghrāṇāṁ bhagaṇāḥ pūrvayāyinām || 1.29

Примечание переводчиков:
khacatuṣkaradārṇavāḥ — закодированное число, читается справа налево.
arṇavāḥ — 4;
rada — зубов — 32;
khacatuṣka — четверка нулей.


1.30. У Луны — 57.753.336.
Также у Марса — 2.296.832.
indo rasāgnitritrīṣusaptabhūdharamārgaṇāḥ |
dasratryaṣṭarasāṅkākṣilocanāni kujasya tu || 1.30

Примечание переводчиков:
Сидерический период Луны 4.320.000 * 365,2564 (суток в году) / 57.753.336 (угловых секунд) = 27,32 суток.
Сидерический период Марса 4.320.000 * 365,2564 / 2.296.832 = 686,99 суток.
rasa — 6 вкусов
agni — 3 огня
tri — 3
iṣu — 5 стрел Камадевы
sapta — 7
bhūdhara — 7 вершин
mārga — 5 стрел
dasra — 2 близнецы
tri — 3
aṣṭa — 8
rasa — 6
aṅka — 9 крючков
akṣi — 2 глаза
locana — 2 глаза


1.31. У сидерического периода Меркурия — 17.937.060.
У Юпитера — 364.220.
budhaśīghrasya śūnyartukhādritryaṅkanagendavaḥ |
bṛhaspateḥ khadasrākṣivedaṣaḍvahnayas tathā || 1.31


Примечание переводчиков:
Сидерический период Меркурия 4.320.000 * 365,2564 / 17.937.060 = 87,97 суток.
Сидерический период Юпитера 4.320.000 * 365,2564 / 364.220 = 4332,29 суток.
śūnya — 0
rtu — 6
kha — 0 пространство
adri — 7 камней
tri — 3
aṅka — 9 крючков
naga — 7 змей
indu — 1 Луна
dasra — 2 близнецы
akṣi — 2 глаза
veda — 4 Веды
ṣat — 6
vahni — 3 огня


1.32. У сидерического периода Венеры — 7.022.376
У Сатурна — 146.568
sitaśīghrasya ṣaṭsaptatriyamāśvikhabhūdharāḥ |
śaner bhujaṁgaṣaṭpañcarasavedaniśākarāḥ || 1.32


Примечание переводчиков:
Сидерический период Венеры 4.320.000 * 365,2564 / 7.022.376 = 224,70 суток.
Сидерический период Сатурна 4.320.000 * 365,2564 / 146.568 = 10765,70 суток.
ṣaṭ — 6
sapta — 7
tri — 3
yama — 2 близнецы
aśvi — 2 божества
kha — 0 пространство
bhūdhara — 7 вершин
bhujaṁga — 8 змея
pañca — 5
rasa — 6
veda — 4 Веды
niśākara — 1 тот, кто творит ночь


1.33. В периоде [прецессии] апсиды Лунной [орбиты] — 488.203.
У северного [лунного] узла (Раху) — 232.238
candroccasyāgniśūnyāśvivasusarpārṇavā yuge |
vāmaṁ pātasya vasvagniyamāśviśikhidasrakāḥ || 1.33

Примечание переводчиков:
Прецессия лунной орбиты 4.320.000 * 365,2564 / 488203 = 3232,07 суток.
Прецессия северного лунного узла 4.320.000 * 365,2564 / 232.238 = 6.794,35 суток.
agni — 3 огня
śūnya — 0
aśvi — 2 божества
vasu — 8 божеств
sarpa — 8 змея
arṇava — 4 воздушных океана
yama — 2 близнецы
śikhi — 3 огня, петух
dasra — 2 близнецы


1.34.
bhānām aṣṭākṣivasvadritridvidvyaṣṭaśarendavaḥ |
bhodayā bhagaṇaiḥ svaiḥ svair ūnāḥ svasvodayā yuge || 1.34


bhavanti śaśino māsāḥ sūryendubhagaṇāntaram |
ravimāsonitās te tu śeṣāḥ syur adhimāsakāḥ || 1.35
sāvahāhāni cāndrebhyo dyubhyaḥ projjhya tithikṣayāḥ |
udayād udayaṁ bhānor bhūmisāvanavāsaraḥ || 1.36
vasudvyaṣṭādrirūpāṅkasaptādritithayo yuge |
cāndrāḥ khāṣṭakhakhavyomakhāgnikhartuniśākarāḥ || 1.37
ṣaḍvahnitrihutāśāṅkatithayaś cādhimāsakāḥ |
tithikṣayā yamārthāśvidvyaṣṭavyomaśarāśvinaḥ || 1.38
khacatuṣkasamudrāṣṭakupañca ravimāsakāḥ |
bhavanti bhodayā bhānubhagaṇair ūnitāḥ kvahāḥ || 1.39
adhimāsonarātryārkṣacāndrasāvanavāsarāḥ |
ete sahasraguṇitāḥ kalpe syur bhagaṇādayaḥ || 1.40
prāggateḥ sūryamandasya kalpe saptāṣṭavahnayaḥ |
kaujasya vedakhayamā baudhasyāṣṭartuvahnayaḥ || 1.41
khakharandhrāṇi jaivasya śaukrasyārthaguṇeṣavaḥ |
go'gnayaḥ śanimandasya pātānām atha vāmataḥ || 1.42
manudasrās tu kaujasya baudhasyāṣṭāṣṭasāgarāḥ |
kṛtādricandrā jaivasya trikhāṅkāś ca tathā bhṛgoḥ || 1.43
śanipātasya bhagaṇāḥ kalpe yamarasartavaḥ |
bhagaṇāḥ pūrvam evātra proktāś candroccapātayoḥ || 1.44
ṣaṇmanūnāṁ tu saṁpīḍya kālaṁ tatsaṁdhibhiḥ saha |
kalpādisaṁdhinā sārdhaṁ vaivasvatamanos tathā || 1.45
yugānām trighanaṁ yātaṁ tathā kṛtayugaṁ tv idam |
projjhya sṛṣṭes tataḥ kālaṁ pūrvoktaṁ divyasaṁkhyayā || 1.46
sūryābdasaṁkhyayā jñeyāḥ kṛtasyānte gatā amī |
khacatuṣkayamādryagniśararandhraniśākarāḥ || 1.47
ata ūrdhvam amī yuktā gatakālābdasaṁkhyayā |
māsīkṛtā yutā māsair madhuśuklādibhir gataiḥ || 1.48
pṛthaksthās te 'dhimāsaghnāḥ sūryamāsavibhājitāḥ |
labdhādhimāsakair yuktā dinīkṛtya dinānvitāḥ || 1.49
dviṣṭhās tithikṣayābhyastāś cāndravāsarabhājitāḥ |
labdhonarātrirahitā laṅkāyām ārdharātrikaḥ || 1.50
sāvano dyugaṇaḥ sūryād dinamāsābdapās tataḥ |
saptabhiḥ kṣayitaḥ śeṣaḥ sūryādyo vāsareśvaraḥ || 1.51
māsābdadinasaṁkhyāptaṁ dvitrighnaṁ rūpasaṁyutam |
saptoddhṛtāvaśeṣau tu vijñeyau māsavarṣau || 1.52
yathā svabhagaṇābhyasto dinarāśiḥ kuvāsaraiḥ |
vibhājito madhyagatyā bhagaṇādir graho bhavet || 1.53
evaṁ svaśīghramandoccā ye proktāḥ pūrvayāyinaḥ |
vilomagatayaḥ pātās tadvac cakrād viśodhitāḥ || 1.54
dvādaśaghnā guror yātā bhagaṇā vartamānakaiḥ |
rāśibhiḥ sahitāḥ śuddhāḥ ṣaṣṭyā syur vijayādayaḥ || 1.55
vistareṇaitad uditaṁ saṁkṣepād vyāvahārikam |
madhyamānayanaṁ kāryaṁ grahāṇām iṣṭato yugāt || 1.56
asmin kṛtayugasyānte sarve madhyagatā grahāḥ |
vinā tu pātamandoccān meṣādau tulyatām itāḥ || 1.57
makarādau śaśāṅkoccaṁ tatpātas tu tulādigaḥ |
niraṁśatvam gatāś cānye noktās te mandacāriṇaḥ || 1.58
yojanāni śatāny aṣṭau bhūkarṇo dviguṇāni tu |
tadvargato daśaguṇāt padaṁ bhūparidhir bhavet || 1.59
lambajyāghnas trijīvāptaḥ sphuṭo bhūparidhiḥ svakaḥ |
tena deśāntarābhyastā grahabhuktir vibhājitā || 1.60
kalādi tat phalaṁ prācyāṁ grahebhyaḥ pariśodhayet |
rekhā pratīcī saṁsthāne prakṣipet syuḥ svadeśajā || 1.61
rākṣasālayadevaukaḥśailayor madhyasūtragāḥ |
rohītakam avantī ca yathā saṁnihitaṁ saraḥ || 1.62
atītyonmīlanād indoḥ paścāt tadgaṇitāgatāt |
yadā bhavet tadā prācyāṁ svasthānaṁ madhyato bhavet || 1.63
aprāpya ca bhavet paścād evaṁ vāpi nimīlanāt |
tayor antaranāḍībhir hanyād bhūparidhiṁ sphuṭam || 1.64
ṣaṣṭyā vibhajya labdhais tu yojanaiḥ prāg athāparaiḥ |
svadeśaḥ paridhau jñeyaḥ kuryād deśāntaraṁ hi taiḥ || 1.65
vārapravṛttiḥ prāgdeśe kṣapārdhe 'bhyadhike bhavet |
taddeśāntaranāḍībhiḥ paścād ūne vinirdiśet || 1.66
iṣṭanāḍīguṇā bhuktiḥ ṣaṣṭyā bhaktā kalādikam |
gate śodhyaṁ yutaṁ gamye kṛtvā tātkāliko bhavet || 1.67
bhacakraliptāśītyaṁśaṁ paramaṁ dakṣiṇottaram |
vikṣipyate svapātena svakrāntyantād anuṣṇaguḥ || 1.68
tannavāṁśaṁ dviguṇitaṁ jīvas triguṇitaṁ kujaḥ |
budhaśukrārkajāḥ pātair vikṣipyante caturguṇam || 1.69
evam trighanarandhrārkarasārkārkā daśāhatāḥ |
candrādīnāṁ kramād uktā madhyavikṣepaliptakāḥ || 1.70
adṛśyarūpāḥ kālasya mūrtayo bhagaṇāśritāḥ |
śīghramandoccapātākhyā grahāṇāṁ gatihetavaḥ || 2.1
tadvātaraśmibhir baddhās taiḥ savyetarapāṇibhiḥ |
prāk paścād apakṛṣyante yathāsannaṁ svadiṅmukham || 2.2
pravahākhyo marut tāṁs tu svoccābhimukham īrayet |
pūrvāparākṛṣṭās te gatiṁ yānti pṛthagvidhāḥ || 2.3
grahāt prāgbhagaṇārdhasthaḥ prāṅmukhaṁ karṣati graham |
uccasaṁjño 'parārdhasthas tadvat paścānmukhaṁ graham || 2.4
svoccāpakṛṣṭā bhagaṇaiḥ prāṅmukhaṁ yānti yad grahāḥ |
tat teṣu dhanam ity uktam ṛṇaṁ paścānmukheṣu ca || 2.5
dakṣiṇottarato 'py evaṁ pāto rāhuḥ svaraṁhasā |
vikṣipaty eṣa vikṣepaṁ candrādīnām apakramāt || 2.6
uttarābhimukhaṁ pāto vikṣipaty aparārdhagaḥ |
grahaṁ prāgbhagaṇārdhastho yāmyāyām apakarṣati || 2.7
budhabhārgavayoḥ śīghrāt tadvat pāto yadā sthitaḥ |
tacchīghrākarṣaṇāt tau tu vikṣipyete yathoktavat || 2.8
mahattvān maṇḍalasyārkaḥ svalpam evāpakṛṣyate |
maṇḍalālpatayā candras tato bahv apakṛṣyate | 2.9
bhaumādayo 'lpamūrtitvāc chīghramandoccasaṁjñakaiḥ |
daivatair apakṛṣyante sudūram ativegitāḥ || 2.10
ato dhanarṇaṁ sumahat teṣāṁ gativaśād bhavet |
ākṛṣyamāṇās tair evaṁ vyomni yānty anilāhatāḥ || 2.11
vakrātivakrā vikalā mandā mandatarā samā |
tathā śīghratarā śīghrā grahāṇām aṣṭadhā gatiḥ || 2.12
tatrātiśīghrā śīghrākhyā mandā mandatarā samā |
ṛjvīti pañcadhā jñeyā yā vakrā sātivakragā || 2.13
tattadgativaśān nityaṁ yathā dṛktulyatāṁ grahāḥ |
prayānti tat pravakṣyāmi sphuṭīkaraṇam ādarāt || 2.14
rāśiliptāṣṭamo bhāgaḥ prathamaṁ jyārdham ucyate |
tat tadvibhaktalabdhonamiśritaṁ tad dvitīyakam || 2.15
ādyenaivaṁ kramāt piṇḍān bhaktvā labdhonasaṁyutāḥ |
khaṇḍakāḥ syuś caturviṁśajyārdhapiṇḍāḥ kramād amī || 2.16
tattvāśvino 'ṅkābdhikṛtā rūpabhūmidharartavaḥ |
khāṅkāṣṭau pañcaśūnyeśā bāṇarūpaguṇendavaḥ || 2.17
śūnyalocanapañcaikāś chidrarūpamunīndavaḥ |
viyaccandrātidhṛtayo guṇarandhrāmbarāśvinaḥ || 2.18
muniṣaḍyamanetrāṇi candrāgnikṛtadasrakāḥ |
pañcāṣṭaviṣayākṣīṇi kuñjarāśvinagāśvinaḥ || 2.19
randhrapañcāṣṭakayamā vasvadryaṅkayamās tathā |
kṛtāṣṭaśūnyajvalanā nagādriśaśivahnayaḥ || 2.20
ṣaṭpañcalocanaguṇāś candranetrāgnivahnayaḥ |
yamādrivahnijvalanā randhraśūnyārṇavāgnayaḥ || 2.21
rūpāgnisāgaraguṇā vasvagnikṛtavahnayaḥ |
projjhyotkrameṇa vyāsārdhād utkramajyārdhapiṇḍikāḥ || 2.22
munayo randhrayamalā rasaṣaṭkā munīśvarāḥ |
dvyaṣṭaikā rūpaṣaḍdasrāḥ sāgarārthahutāśanāḥ | 2.23
khartuvedā navādryarthā diṅnāgās tryarthakuñjarāḥ |
nagāmbaraviyaccandrā rūpabhūdharaśaṁkarāḥ || 2.24
śarārṇavahutāśaikā bhujaṁgākṣiśarendavaḥ |
navarūpamahīdhraikā gajaikāṅkaniśākarāḥ || 2.25
guṇāśvirūpanetrāṇi pāvakāgniguṇāśvinaḥ |
vasvarṇavārthayamalās turaṅgartunagāśvinaḥ || 2.26
navāṣṭanavanetrāṇi pāvakaikayamāgnayaḥ |
gajāgnisāgaraguṇā utkramajyārdhapiṇḍakāḥ || 2.27
paramāpakramajyā tu saptarandhraguṇendavaḥ |
tadguṇā jyā trijīvāptā taccāpaṁ krāntir ucyate || 2.28
grahaṁ saṁśodhya mandoccāt tathā śīghrād viśodhya ca |
śeṣaṁ kendrapadaṁ tasmād bhujajyā koṭir eva ca || 2.29
gatād bhujajyā viṣame gamyāt koṭiḥ pade bhavet |
yugme tu gamyād bāhujyā koṭijyā tu gatād bhavet || 2.30
liptās tattvayamair bhaktā labdhaṁ jyāpiṇḍikaṁ gatām |
gatagamyāntarābhyastaṁ vibhajet tattvalocanaiḥ || 2.31
tadavāptaphalaṁ yojyaṁ jyāpiṇḍe gatasaṁjñake |
syāt kramajyāvidhir ayam utkramajyāsv api smṛtaḥ || 2.32
jyāṁ projjhya śeṣaṁ tattvāśvihataṁ tadvivaroddhṛtam |
saṁkhyātattvāśvisaṁvarge saṁyojya dhanur ucyate || 2.33
raver mandaparidhyaṁśā manavaḥ śītago radāḥ |
yugmānte viṣamānte tu nakhaliptonitās tayoḥ || 2.34
yugmānte 'rthādrayaḥ khāgnisurāḥ sūryā navārṇavāḥ |
oje dvyagā vasuyamā radā rudrā gajābdayaḥ || 2.35
kujādīnāṁ ataḥ śīghrā yugmānte 'rthāgnidasrakāḥ |
guṇāgnicandrāḥ khanagā dvirasākṣīṇi go'gnayaḥ || 2.36
ojānte dvitriyamalā dviviśve yamaparvatāḥ |
khartudasrā viyadvedāḥ śīghrakarmaṇi kīrtitāḥ || 2.37
ojayugmāntaraguṇā bhujajyā trijyayoddhṛtā |
yugme vṛtte dhanarṇaṁ syād ojād ūnādhike sphuṭam || 2.38
tadguṇe bhujakoṭijye bhagaṇāṁśavibhājite |
tadbhujajyāphaladhanur māndaṁ liptādikaṁ phalam || 2.39
śaighryaṁ koṭiphalaṁ kendre makarādau dhanaṁ smṛtam |
saṁśodhyaṁ tu trijīvāyāṁ karkyādau koṭijaṁ phalam || 2.40
tadbāhuphalavargaikyān mūlaṁ karṇaś calābhidhaḥ |
trijyābhyastaṁ bhujaphalaṁ calakarṇavibhājitam || 2.41
labdhasya cāpaṁ liptādiphalaṁ śaighryam idaṁ smṛtam |
etad ādye kujādīnāṁ caturthe caiva karmaṇi || 2.42
māndaṁ karmaikam arkendor bhaumādīnām athocyate |
śaighryaṁ māndaṁ punar māndaṁ śaighryaṁ catvāry anukramāt || 2.43
madhye śīghraphalasyārdhaṁ māndam ardhaphalaṁ tathā |
madhyagrahe mandaphalaṁ sakalaṁ śaighryam eva ca || 2.44
ajādikendre sarveṣāṁ śaighrye mānde ca karmaṇi |
dhanaṁ grahāṇāṁ liptādi tulādāvṛṇam eva ca || 2.45
arkabāhuphalābhyastā grahabhuktir vibhājitā |
bhacakrakalikābhis tu liptāḥ karyā grahe 'rkavat || 2.46
svamandabhuktisaṁśuddhā madhyabhuktir niśāpateḥ |
dorjyāntarādikaṁ kṛtvā bhuktāv ṛṇadhanaṁ bhavet || 2.47
grahabhukteḥ phalaṁ kāryaṁ grahavan mandakarmaṇi |
dorjyāntaraguṇā bhuktis tattvanetroddhṛtā punaḥ || 2.48
svamandaparidhikṣuṇṇā bhagaṇāṁśoddhṛtā kalāḥ |
karkyādau tu dhanaṁ tatra makarādāv ṛṇaṁ smṛtam || 2.49
mandasphuṭīkṛtāṁ bhuktiṁ projjhya śīghroccabhuktitaḥ |
taccheṣaṁ vivareṇātha hanyāt trijyāntyakarṇayoḥ || 2.50
calakarṇahṛtaṁ bhuktau karṇe trijyādhike dhanam |
ṛṇam ūne 'dhike projjhya śeṣaṁ vakragatir bhavet || 2.51
dūrasthitaḥ svaśīghroccād grahaḥ śithilaraśmibhiḥ |
savyetarākṛṣṭatanur bhavet vakragatis tadā || 2.52
kṛtartucandrair vedendraiḥ śūnyatryekair guṇāṣṭabhiḥ |
śararudraiś caturtheṣu kendrāṁśair bhūsutādayaḥ || 2.53
bhavanti vakriṇas tais tu svaiḥ svaiś cakrād viśodhitaiḥ |
avaśiṣṭāṁśatulyaiḥ svaiḥ kendrair ujhanti vakratām || 2.54
mahattvāc chīghraparidheḥ saptame bhṛgubhūsutau |
aṣṭame jīvaśaśaijau navame tu śanaiścaraḥ || 2.55
kujārkigurupātānāṁ grahavac chīghrajaṁ phalam |
vāmaṁ tṛtīyakaṁ māndaṁ budhabhārgavayoḥ phalam || 2.56
svapātonād grahāj jīvā śīghrād bhṛgujasaumyayoḥ |
vikṣepaghny antyakarṇāptā vikṣepas trijyayā vidhoḥ || 2.57
vikṣepāpakramaikatve krāntir vikṣepasaṁyutā |
digbhede viyutā spaṣṭā bhāskarasya yathāgatā || 2.58
grahodayaprāṇahatā khakhāṣṭaikoddhṛtā gatiḥ |
cakrāsavo labdhayutā svāhorātrāsavaḥ smṛtāḥ || 2.59
krānteḥ kramotkrammajye dve kṛtvā tatrotkramajyayā |
hīnā trijyā dinavyāsadalaṁ taddakṣiṇottaram || 2.60
krāntijyā viṣuvadbhāghnī kṣitijyā dvādaśoddhṛtā |
trijyāguṇāhorātrārdhakarṇāptā carajāsavaḥ || 2.61
tatkārmukam udakkrāntau dhanaśanī pṛthaksthite |
svāhorātracaturbhāge dinarātridale smṛte || 2.62
yāmyakrāntau viparyaste dviguṇe tu dinakṣape |
vikṣepayuktonitayā krāntyā bhānām api svake || 2.63
bhabhogo 'ṣṭaśatīliptāḥ khāśviśailās tathā titheḥ |
grahaliptābhabhogāptā bhāni bhuktyā dinādikam || 2.64
ravīnduyogaliptābhyo yogā bhabhogabhājitāḥ |
gatā gamyāś ca ṣaṣṭighnyo bhuktiyogāptanāḍikāḥ || 2.65
arkonacandraliptābhyas tithayo bhogabhājitāḥ |
gatā gamyāś ca ṣaṣṭighnyo nāḍyo bhuktyantaroddhṛtāḥ || 2.66
dhruvāṇi śakunir nāgaṁ tṛtīyaṁ tu catuṣpadam |
kiṁstughnaṁ tu caturdaśyāḥ kṛṣṇāyāś cāparārdhataḥ || 2.67
bavādīni tataḥ sapta carākhyakaraṇāni ca |
māse 'ṣṭakṛtva ekaikaṁ karaṇānāṁ pravartate || 2.68
tithyardhabhogaṁ sarveṣāṁ karaṇānāṁ prakalpayet |
eṣā sphuṭagatiḥ proktā sūryādīnāṁ khacāriṇām || 2.69

Авторы: Перевод Сурья сиддханты

  • 0
Поделиться этой страницей в соцсетях:

Комментарии: Перевод Сурья сиддханты